Be Going To Konu Anlatımı: İngilizce Gelecek Zaman Kullanımı

İngilizce’de Gelecek Zamanın Anahtarı: Be Going To Konu Anlatımı

İngilizce öğrenirken gelecek zaman ifadeleri oldukça önemlidir. Günlük konuşmalarda ve yazışmalarda planlarımızdan, niyetlerimizden veya geleceğe yönelik tahminlerimizden bahsederken sıkça gelecek zaman yapılarını kullanırız. Bu yapılardan en yaygın olanlarından biri de ‘be going to’ kalıbıdır. Peki, ‘be going to’ tam olarak ne anlama gelir, ne zaman ve nasıl kullanılır? Bu detaylı rehberde ‘be going to’ konusunu tüm yönleriyle ele alacağız.

İngilizcede gelecek zamanı ifade etmek için kullanılan birkaç yapı bulunur. Bunlardan ‘will’ ve ‘be going to’ en sık karşılaşılanlardır. ‘Be going to’ genellikle önceden planlanmış eylemleri, kesin niyetleri ve mevcut duruma dayalı güçlü tahminleri ifade etmek için tercih edilir. Gelin, bu yapının kullanım detaylarına ve cümle yapılarına daha yakından bakalım.

‘Be Going To’ Yapısının Cümle İçinde Kullanımı

‘Be going to’ yapısını cümle içinde doğru kullanabilmek için temel formülünü bilmek gerekir. Bu yapı, özneye göre çekimlenen ‘to be’ fiili (am/is/are), ‘going to’ ifadesi ve fiilin yalın (mastar) halinin birleşimiyle oluşur.

Temel Formül: Özne + Be (am/is/are) + Going To + Fiil (Yalın Hali)

1. Olumlu Cümleler (Affirmative Sentences)

Olumlu cümlelerde yukarıdaki temel formül doğrudan uygulanır. Özneye uygun ‘am’, ‘is’ veya ‘are’ yardımcı fiili seçilir, ardından ‘going to’ ve eylemi bildiren fiilin yalın hali getirilir.

• I am going to watch a movie tonight. (Bu gece bir film izleyeceğim – Önceden planlanmış)
• She is going to start her new job next week. (Gelecek hafta yeni işine başlayacak – Kesin niyet)
• They are going to travel to Italy this summer. (Bu yaz İtalya’ya seyahat edecekler – Planlanmış)
• He is going to study engineering at university. (Üniversitede mühendislik okuyacak – Niyet)
• We are going to have a party for her birthday. (Onun doğum günü için bir parti vereceğiz – Plan)

2. Olumsuz Cümleler (Negative Sentences)

Olumsuz cümle yapmak için ‘be’ fiilinden (am/is/are) sonra ‘not’ olumsuzluk eki getirilir. Kısaltmalar (isn’t, aren’t) sıkça kullanılır, ancak ‘am not’ için yaygın bir kısaltma yoktur.

Formül: Özne + Be (am/is/are) + Not + Going To + Fiil (Yalın Hali)

• I am not going to attend the meeting tomorrow. (Yarın toplantıya katılmayacağım.)
• He is not (isn’t) going to buy that expensive car. (O pahalı arabayı almayacak.)
• They are not (aren’t) going to move to another city. (Başka bir şehre taşınmayacaklar.)
• She isn’t going to quit her job. (İşini bırakmayacak.)
• We aren’t going to eat out tonight. (Bu akşam dışarıda yemek yemeyeceğiz.)

3. Soru Cümleleri (Interrogative Sentences)

Soru cümlesi oluşturmak için ‘be’ fiili (am/is/are) cümlenin başına getirilir. Cevaplar genellikle kısa cevap (Yes, I am / No, she isn’t vb.) şeklinde verilebilir.

Formül: Be (am/is/are) + Özne + Going To + Fiil (Yalın Hali)?

• Are you going to come to the party? (Partiye gelecek misin?) – Yes, I am. / No, I am not.
• Is she going to apply for the scholarship? (Burs için başvuracak mı?) – Yes, she is. / No, she isn’t.
• Are they going to finish the project on time? (Projeyi zamanında bitirecekler mi?) – Yes, they are. / No, they aren’t.
• Is he going to call you later? (Seni sonra arayacak mı?) – Yes, he is. / No, he isn’t.

WH- sorularında (What, Where, When, Why, Who, How) ise soru kelimesi ‘be’ fiilinden önce gelir:

• What are you going to do this weekend? (Bu hafta sonu ne yapacaksın?)
• Where is he going to stay? (Nerede kalacak?)
• When are they going to arrive? (Ne zaman varacaklar?)

‘Be Going To’ Kullanım Alanları

‘Be going to’ yapısının temel olarak iki ana kullanım alanı vardır:

1. Geleceğe Yönelik Planlar ve Niyetler (Future Plans and Intentions)

Konuşma anından önce karar verilmiş, planlanmış eylemleri veya niyetleri ifade etmek için kullanılır. Bu eylemlerin gerçekleşmesi yönünde bir hazırlık veya düşünce süreci söz konusudur.

• We bought the tickets yesterday. We are going to fly to London next month. (Biletleri dün aldık. Gelecek ay Londra’ya uçacağız.) – Plan yapılmış.
• I’ve decided. I am going to change my career. (Karar verdim. Kariyerimi değiştireceğim.) – Kesin niyet.
• My sister is going to have a baby in June. (Kız kardeşim Haziran’da bebek sahibi olacak.) – Biyolojik bir süreç, planlı bir durum.
• They are going to get married next year. (Gelecek yıl evlenecekler.) – Planlanmış bir olay.

2. Mevcut Kanıtlara Dayalı Tahminler (Predictions Based on Present Evidence)

Konuşma anında görünen veya bilinen bir duruma, bir kanıta bakarak gelecekte ne olacağına dair güçlü bir tahminde bulunurken kullanılır.

• Look at those dark clouds! It is going to rain soon. (Şu kara bulutlara bak! Birazdan yağmur yağacak.) – Kanıt: Kara bulutlar.
• The traffic is terrible. We are going to be late for the meeting. (Trafik korkunç. Toplantıya geç kalacağız.) – Kanıt: Yoğun trafik.
• He didn’t study at all. He is going to fail the exam. (Hiç çalışmadı. Sınavdan kalacak.) – Kanıt: Çalışmamış olması.
• Be careful! You are going to drop those glasses. (Dikkat et! O bardakları düşüreceksin.) – Kanıt: Kişinin bardakları tehlikeli tutması.

‘Be Going To’ vs. ‘Will’ Farkları

Gelecek zaman ifadelerinden bir diğeri olan ‘Future Simple (will)’ yapısı ile ‘be going to’ sıkça karıştırılır. Aralarındaki temel farklar şunlardır:

• Planlar vs. Anlık Kararlar: ‘Be going to’ önceden verilmiş kararları ve planları ifade ederken, ‘will’ konuşma anında verilen spontane kararları belirtir.
  • (Telefon çalar) A: The phone is ringing. B: Okay, I’ll get it. (Tamam, ben bakarım.) – Anlık karar.
  • I decided yesterday. I’m going to buy a new phone tomorrow. (Dün karar verdim. Yarın yeni bir telefon alacağım.) – Planlanmış.
• Kanıta Dayalı Tahmin vs. Genel Tahmin/Fikir: ‘Be going to’ mevcut bir kanıta dayalı güçlü tahminler için kullanılırken, ‘will’ daha çok kişisel görüşe, inanca veya genel beklentiye dayalı tahminler için kullanılır.
  • Look at the score! They are going to win the match. (Skora bak! Maçı kazanacaklar.) – Kanıt: Skor.
  • I think Brazil will win the World Cup. (Bence Brezilya Dünya Kupası’nı kazanacak.) – Kişisel görüş, kanıt yok.
• Niyet vs. Söz Verme/Teklif: ‘Be going to’ kesin niyetleri belirtirken, ‘will’ söz verme, teklifte bulunma gibi durumlar için kullanılır.
  • I’m going to finish this report by Friday. (Bu raporu Cuma’ya kadar bitireceğim.) – Niyet.
  • Don’t worry, I’ll help you with your homework. (Endişelenme, ödevine yardım edeceğim.) – Teklif/Söz.

Önemli İpuçları ve Yaygın Hatalar

• Konuşma dilinde ‘going to’ genellikle ‘gonna’ şeklinde kısaltılır. (‘I’m gonna watch a movie.’) Ancak resmi yazılarda bu kısaltmadan kaçınılmalıdır.
• ‘Be going to’ yapısından sonra fiilin her zaman yalın (infinitive) halde kullanılması gerektiğini unutmayın. (‘He is going to travels’ YANLIŞ; ‘He is going to travel’ DOĞRU)
• ‘Go’ fiili ile ‘be going to’ yapısı yan yana geldiğinde (‘We are going to go…’), bazen ‘go’ fiili atılarak sadece Present Continuous Tense kullanılır. (‘We are going to the cinema tonight.’ yerine ‘We are going to go to the cinema tonight.’ de doğrudur ancak ilki daha yaygındır.)

Sonuç

‘Be going to’, İngilizce’de gelecek zamanı ifade etmenin temel ve çok yönlü yollarından biridir. Özellikle planlanmış eylemler, niyetler ve mevcut duruma dayalı tahminler için kullanılır. Cümle yapısı (olumlu, olumsuz, soru) ve ‘will’ ile arasındaki farkları anlamak, bu yapıyı doğru ve etkili bir şekilde kullanmanızı sağlayacaktır. Bol pratik yaparak ve farklı İngilizce gramer konuları arasındaki bağlantıları kurarak dil becerilerinizi geliştirebilirsiniz.