İngilizce Passive Voice (Edilgen Çatı): Kapsamlı Rehber

İngilizce Passive Voice (Edilgen Çatı): Kapsamlı Rehber

İngilizce öğrenirken karşılaşılan en temel dilbilgisi yapılarından biri de Passive Voice, yani Türkçedeki karşılığıyla Edilgen Çatı‘dır. Aktif (Etken) cümlenin aksine, edilgen çatıda eylemi yapan kişi (özne) yerine, eylemden etkilenen nesne veya eylemin kendisi ön plana çıkarılır. Bu yapı, İngilizce’de özellikle yazılı dilde ve resmi konuşmalarda sıkça kullanılır. Peki, Passive Voice tam olarak nedir, nasıl oluşturulur ve ne zaman kullanılır? Gelin, bu önemli konuyu tüm detaylarıyla inceleyelim. Diğer İngilizce gramer konuları gibi, Passive Voice da pratikle pekişen bir yapıdır.

Passive Voice Yapısı Nasıl Oluşturulur?

Passive Voice oluşturmanın temel bir formülü vardır. Aktif cümledeki nesne (object), pasif cümlenin öznesi (subject) haline gelir. Fiil ise “to be” yardımcı fiilinin uygun zaman çekimi ve ana fiilin 3. hali (Past Participle – V3) kullanılarak oluşturulur. Eylemi yapan kişi belirtilmek istenirse, cümlenin sonuna “by” edatı ile eklenir.

Temel Passive Voice Formülü:

Nesne (Pasif Cümlenin Öznesi) + Yardımcı Fiil 'to be' (Uygun Çekim) + Fiilin 3. Hali (V3) + (by + Eylemi Yapan Özne)

Bu yapının en kritik noktası, ‘to be’ fiilinin doğru zamanda çekimlenmesidir. Cümlenin hangi zamanda kurulduğuna bağlı olarak ‘to be’ fiili değişiklik gösterir (am, is, are, was, were, being, been). İngilizce’deki ‘to be’ fiilinin çekimleri konusuna hakim olmak, Passive Voice yapısını doğru kurmak için esastır.

Örnek:

• Aktif Cümle: The cat chased the mouse. (Kedi fareyi kovaladı.)
• Pasif Cümle: The mouse was chased by the cat. (Fare kedi tarafından kovalandı.)

Bu örnekte, aktif cümlenin nesnesi olan “the mouse”, pasif cümlenin öznesi olmuştur. Fiil (“chase”), Past Simple Tense’de olduğu için “was chased” (was + V3) şeklini almıştır. Eylemi yapan “the cat” ise “by” edatıyla sona eklenmiştir.

Passive Voice Ne Zaman Kullanılır?

Passive Voice kullanımının belirli amaçları vardır:

• Eylemi Yapan Kişi Bilinmiyorsa: Eylemi kimin gerçekleştirdiği bilinmediğinde veya önemli olmadığında kullanılır.
  Örnek: My car was stolen yesterday. (Arabam dün çalındı.) – Kimin çaldığı bilinmiyor.
• Eylemi Yapan Kişi Önemsiz veya Çok Belirginse: Eylemi yapan kişi barizse veya vurgulanmak istenmiyorsa kullanılır.
  Örnek: The suspect has been arrested. (Şüpheli tutuklandı.) – Polis tarafından olduğu genellikle bellidir.
• Eylemin Kendisi veya Eylemden Etkilenen Vurgulanmak İstendiğinde: Odak noktasını eylemi yapandan alıp eylemin sonucuna veya eylemden etkilenen nesneye çevirmek için kullanılır.
  Örnek: The new bridge will be opened next month. (Yeni köprü gelecek ay açılacak.) – Önemli olan köprünün açılmasıdır, kimin açacağı değil.
• Resmi, Akademik veya Bilimsel Yazılarda: Daha objektif ve resmi bir ton yaratmak için tercih edilir.
  Örnek: The experiment was conducted under controlled conditions. (Deney kontrollü koşullar altında yürütüldü.)

Zamanlara Göre Passive Voice Kullanımı

Passive Voice, İngilizce’deki hemen hemen tüm zaman kiplerinde kullanılabilir. İşte en yaygın zamanlara göre Passive Voice yapıları ve örnekleri:

Simple Present Tense Passive (Geniş Zaman Edilgen)

Yapı: am/is/are + V3

• Aktif: They speak English in this shop. (Bu dükkanda İngilizce konuşurlar.)
• Pasif: English is spoken in this shop. (Bu dükkanda İngilizce konuşulur.)
• Aktif: He cleans the room every day. (O, her gün odayı temizler.)
• Pasif: The room is cleaned by him every day. (Oda her gün onun tarafından temizlenir.)

Simple Past Tense Passive (Geçmiş Zaman Edilgen)

Yapı: was/were + V3

• Aktif: Someone stole my wallet. (Birisi cüzdanımı çaldı.)
• Pasif: My wallet was stolen. (Cüzdanım çalındı.)
• Aktif: Shakespeare wrote Hamlet. (Shakespeare Hamlet’i yazdı.)
• Pasif: Hamlet was written by Shakespeare. (Hamlet Shakespeare tarafından yazıldı.)

Simple Future Tense Passive (Gelecek Zaman Edilgen)

Yapı: will be + V3

• Aktif: They will build a new hospital here. (Buraya yeni bir hastane inşa edecekler.)
• Pasif: A new hospital will be built here. (Buraya yeni bir hastane inşa edilecek.)
• Aktif: The manager will sign the documents tomorrow. (Müdür belgeleri yarın imzalayacak.)
• Pasif: The documents will be signed by the manager tomorrow. (Belgeler yarın müdür tarafından imzalanacak.)

Present Continuous Tense Passive (Şimdiki Zaman Edilgen)

Yapı: am/is/are + being + V3

• Aktif: They are repairing the road. (Yolu tamir ediyorlar.)
• Pasif: The road is being repaired. (Yol tamir ediliyor.)
• Aktif: She is washing the dishes. (Bulaşıkları yıkıyor.)
• Pasif: The dishes are being washed by her. (Bulaşıklar onun tarafından yıkanıyor.)

Past Continuous Tense Passive (Geçmişte Devam Eden Zaman Edilgen)

Yapı: was/were + being + V3

• Aktif: Someone was following me. (Birisi beni takip ediyordu.)
• Pasif: I was being followed. (Takip ediliyordum.)
• Aktif: The workers were painting the walls when I arrived. (Ben geldiğimde işçiler duvarları boyuyordu.)
• Pasif: The walls were being painted when I arrived. (Ben geldiğimde duvarlar boyanıyordu.)

Present Perfect Tense Passive (Yakın Geçmiş Zaman Edilgen)

Yapı: have/has been + V3

• Aktif: They have cancelled the flight. (Uçuşu iptal ettiler.)
• Pasif: The flight has been cancelled. (Uçuş iptal edildi.)
• Aktif: He has finished the report. (Raporu bitirdi.)
• Pasif: The report has been finished by him. (Rapor onun tarafından bitirildi.)

Past Perfect Tense Passive (Miş’li Geçmiş Zaman Edilgen)

Yapı: had been + V3

• Aktif: They had completed the project before the deadline. (Son teslim tarihinden önce projeyi tamamlamışlardı.)
• Pasif: The project had been completed before the deadline. (Proje son teslim tarihinden önce tamamlanmıştı.)
• Aktif: She had already sent the email when I called her. (Onu aradığımda e-postayı çoktan göndermişti.)
• Pasif: The email had been sent already when I called her. (Onu aradığımda e-posta çoktan gönderilmişti.)

Future Perfect Tense Passive (Gelecekte Bitmiş Zaman Edilgen)

Yapı: will have been + V3

• Aktif: They will have finished the construction by next year. (Gelecek yıla kadar inşaatı bitirmiş olacaklar.)
• Pasif: The construction will have been finished by next year. (İnşaat gelecek yıla kadar bitirilmiş olacak.)
• Aktif: We will have delivered all the packages by 5 PM. (Akşam 5’e kadar tüm paketleri teslim etmiş olacağız.)
• Pasif: All the packages will have been delivered by 5 PM. (Tüm paketler akşam 5’e kadar teslim edilmiş olacak.)

Modal Fiiller ile Passive Voice Kullanımı

Modal fiiller (can, could, may, might, must, should, will, would vb.) ile de Passive Voice yapısı kurulabilir. Modal’lardan sonra “be” ve fiilin 3. hali (V3) getirilir.

Yapı: Modal + be + V3

• Aktif: You must finish this task. (Bu görevi bitirmelisin.)
• Pasif: This task must be finished. (Bu görev bitirilmeli.)
• Aktif: We can solve this problem. (Bu problemi çözebiliriz.)
• Pasif: This problem can be solved. (Bu problem çözülebilir.)
• Aktif: They should repair the car. (Arabayı tamir etmeliler.)
• Pasif: The car should be repaired. (Araba tamir edilmeli.)

Gerund ve Infinitive ile Passive Voice

Passive yapı, Gerund (fiil+ing) ve Infinitive (to + fiil) yapılarında da kullanılabilir.

• Passive Gerund: being + V3
  Örnek: He hates being criticized. (Eleştirilmekten nefret eder.)
• Passive Infinitive: to be + V3
  Örnek: She wants to be promoted. (Terfi etmek istiyor.)

Bu kullanımlar, özellikle belirli fiillerden ve sıfatlardan sonra yaygındır. Detaylı bilgi için Gerund ve Infinitive yapıları hakkındaki kaynağımızı inceleyebilirsiniz.

Active Cümleyi Passive Cümleye Dönüştürme Adımları

Bir aktif cümleyi pasif cümleye çevirmek için şu adımları takip edebilirsiniz:

1. Aktif cümlenin nesnesini belirleyin. Bu, pasif cümlenin öznesi olacaktır.
2. Aktif cümlenin zamanını (tense) belirleyin.
3. Bu zamana uygun olarak ‘to be’ fiilini çekimleyin.
4. Aktif cümlenin ana fiilinin 3. halini (Past Participle – V3) kullanın.
5. Eğer eylemi yapanı belirtmek gerekiyorsa, aktif cümlenin öznesini cümlenin sonuna ‘by’ edatı ile ekleyin.

Örnek Dönüşüm:

• Aktif: The students are writing the essays. (Present Continuous)
• 1. Nesne: the essays
• 2. Zaman: Present Continuous
• 3. ‘to be’ çekimi: are being
• 4. Fiilin 3. hali: written
• 5. ‘by’ ile özne: by the students
• Pasif: The essays are being written by the students.

Passive Voice Kullanımında Sık Yapılan Hatalar

• Yanlış ‘to be’ Çekimi: Cümlenin zamanına uygun olmayan ‘to be’ fiili kullanmak en yaygın hatadır. (Örn: *The letter was send yesterday. yerine The letter was sent yesterday.)
• Yanlış Fiil Hali: Fiilin 3. hali (V3) yerine yalın halini veya 2. halini kullanmak. (Örn: *The cake is make by Ayşe. yerine The cake is made by Ayşe.)
• Gereksiz ‘by’ Kullanımı: Eylemi yapan kişi belirsiz veya önemsiz olduğunda ‘by’ ile belirtmeye çalışmak. Genellikle ‘by people’, ‘by someone’ gibi ifadeler kullanılmaz.

Sonuç

İngilizce Passive Voice (Edilgen Çatı), özellikle yazılı dilde ve resmi iletişimde ustalaşılması gereken önemli bir yapıdır. Eylemi yapan yerine eyleme veya eylemden etkilenene odaklanmayı sağlar. Doğru ‘to be’ çekimi ve fiilin 3. halini kullanmak bu yapının temelini oluşturur. Farklı zaman kiplerinde ve modal fiillerle nasıl kullanıldığını anlamak, İngilizce’deki ifade gücünüzü artıracaktır. Bol bol örnek inceleyerek ve pratik yaparak Passive Voice konusunu kolaylıkla öğrenebilirsiniz.