İngilizce Reported Speech (Dolaylı Anlatım) Kapsamlı Rehber

İngilizce Reported Speech (Dolaylı Anlatım) Nedir?

İngilizce öğrenirken karşınıza sıkça çıkacak önemli dilbilgisi konularından biri de Reported Speech, yani Dolaylı Anlatım‘dır. Peki, Reported Speech tam olarak nedir ve neden kullanılır? En basit tanımıyla Reported Speech, bir kişinin söylediği sözleri, düşüncelerini veya sorularını başka bir kişiye kendi cümlelerimizle aktarma yöntemidir. Günlük konuşmalarda ve yazılı metinlerde sıkça başvurduğumuz bu yapı, iletişimi daha akıcı hale getirir.

Doğrudan anlatımda (Direct Speech), kişinin sözleri tırnak işareti (” “) içinde, hiçbir değişiklik yapılmadan aktarılır. Örneğin: He said, “I am happy.” (O, “Mutluyum,” dedi.) Reported Speech’te ise bu ifadeyi dolaylı olarak aktarırız: He said that he was happy. (O, mutlu olduğunu söyledi.) Gördüğünüz gibi, cümlede bazı değişiklikler oldu. İşte bu makalede, bu değişikliklerin neler olduğunu ve Reported Speech kurallarını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Reported Speech Temel Kuralları ve Değişiklikler

Direct Speech’ten Reported Speech’e geçiş yaparken dikkat etmemiz gereken temel değişiklikler şunlardır:

1. Reporting Verbs (Aktarma Fiilleri) Seçimi
2. Tense (Zaman) Değişiklikleri (Backshift)
3. Pronoun (Zamir) ve Possessive Adjective (İyelik Sıfatı) Değişiklikleri
4. Time (Zaman) ve Place (Yer) İfadelerinin Değişiklikleri
5. Soru Cümlelerinin Aktarımı
6. Emir ve Rica Cümlelerinin Aktarımı

Şimdi bu maddeleri tek tek ele alalım.

1. Reporting Verbs (Aktarma Fiilleri): Say vs. Tell

Bir sözü aktarırken en sık kullanılan fiiller ‘say’ ve ‘tell’ fiilleridir. İkisi de “söylemek”, “demek” anlamına gelse de kullanımları farklıdır.

• Say: Genellikle kimin söylediği belirtilir ancak kime söylendiği belirtilmez. Eğer kime söylendiğini belirtmek isterseniz ‘to’ edatını kullanmanız gerekir (say to someone), ancak bu ‘tell’ kadar yaygın değildir.
  • Direct: She said, “I need help.”
  • Reported: She said (that) she needed help.
  • Reported (less common): She said to me (that) she needed help.
• Tell: Mutlaka kime söylendiğini belirten bir nesne (object pronoun – me, you, him, her, us, them) alır. ‘to’ edatı kullanılmaz.
  • Direct: He said to me, “You are right.”
  • Reported: He told me (that) I was right.

Not: Reported Speech’te ‘that’ bağlacı genellikle isteğe bağlıdır, kullanılmasa da anlam bozulmaz.

2. Tense (Zaman) Değişiklikleri (Backshift)

Reported Speech’in en önemli kuralı ‘backshift’ yani zaman kaydırmasıdır. Aktarma fiili (reporting verb – said, told, asked vb.) geçmiş zamanda (Past Tense) ise, doğrudan anlatımdaki cümlenin zamanı genellikle bir derece geçmişe kaydırılır.

• Present Simple -> Past Simple:
  • Direct: She said, “I work in a bank.”
  • Reported: She said that she worked in a bank.
• Present Continuous -> Past Continuous:
  • Direct: He said, “I am watching TV.”
  • Reported: He said that he was watching TV.
• Past Simple -> Past Perfect Simple:
  • Direct: They said, “We went to London last week.”
  • Reported: They said that they had gone to London the previous week.
• Present Perfect Simple -> Past Perfect Simple:
  • Direct: She said, “I have finished my homework.”
  • Reported: She said that she had finished her homework.
• Past Continuous -> Past Perfect Continuous:
  • Direct: He said, “I was playing football.”
  • Reported: He said that he had been playing football.
• Past Perfect Simple -> Past Perfect Simple (Değişmez):
  • Direct: She said, “The train had already left.”
  • Reported: She said that the train had already left.
• Future Simple (will) -> Conditional Simple (would):
  • Direct: He said, “I will call you tomorrow.”
  • Reported: He said that he would call me the next day.
• Modal Verbs:
  • can -> could
  • may -> might
  • must -> had to (bazen ‘must’ olarak kalabilir)
  • Not: could, might, would, should, ought to genellikle değişmez.
  • Direct: She said, “I can swim.” -> Reported: She said she could swim.
  • Direct: He said, “You must study.” -> Reported: He said I had to study.

Backshift İstisnaları:

Her zaman tense kaydırması yapılmaz:

• Genel geçer doğrular veya bilimsel gerçekler: Direct: The teacher said, “The Earth is round.” -> Reported: The teacher said that the Earth is round.
• Aktarma fiili geniş zamanda (Present Simple) ise: Direct: He says, “I am tired.” -> Reported: He says that he is tired.
• Söz söylendikten hemen sonra aktarılıyorsa ve durum hala geçerliyse: Direct: Tom said, “I am hungry.” (Tom hala açsa) -> Reported: Tom said he is hungry.
• Conditional Type 2 ve Type 3 cümleleri: Bu yapılar genellikle değişmez.

3. Pronoun (Zamir) ve Possessive Adjective (İyelik Sıfatı) Değişiklikleri

Aktarılan sözdeki zamirler ve iyelik sıfatları, sözü kimin söylediğine ve kime aktarıldığına bağlı olarak mantıksal olarak değiştirilir.

• Direct: He said, “I like your car.” (Bana söyledi)
• Reported: He said that he liked my car.

• Direct: She said to them, “We will help you.”
• Reported: She told them that they would help them.

• Direct: I said, “My brother is here.”
• Reported: I said that my brother was there.

4. Time (Zaman) ve Place (Yer) İfadelerinin Değişiklikleri

Doğrudan anlatımdaki zaman ve yer belirten ifadeler, aktarma anındaki zaman ve yere göre değiştirilir. İşte yaygın değişiklikler:

• now → then
• today → that day
• tonight → that night
• yesterday → the day before / the previous day
• tomorrow → the next day / the following day
• this week/month/year → that week/month/year
• last week/month/year → the week/month/year before / the previous week/month/year
• next week/month/year → the week/month/year after / the following week/month/year
• ago → before / previously
• here → there
• this/these → that/those

Örnekler:

• Direct: He said, “I am leaving now.”
• Reported: He said that he was leaving then.

• Direct: She said, “I will see you here tomorrow.”
• Reported: She said that she would see me there the next day.

5. Soru Cümlelerinin Aktarımı (Reporting Questions)

Soruları dolaylı anlatıma çevirirken ‘ask’ fiili (veya ‘wonder’, ‘want to know’ gibi fiiller) kullanılır ve soru yapısı düz cümle yapısına dönüşür (yani yardımcı fiil özneden sonra gelir). Tense, zamir ve zaman/yer değişiklikleri yine geçerlidir.

• Yes/No Soruları: ‘if’ veya ‘whether’ kullanılır.
  • Direct: He asked me, “Do you like coffee?”
  • Reported: He asked me if/whether I liked coffee. (Dikkat: ‘do’ kalktı, fiil Past Simple oldu ve özne önce geldi)
  • Direct: She asked, “Are you coming to the party?”
  • Reported: She asked if/whether I was coming to the party.
• Wh- Soruları: Soru kelimesi (what, where, when, who, why, how) korunur ve ardından düz cümle yapısı gelir.
  • Direct: He asked, “Where is the station?”
  • Reported: He asked where the station was.
  • Direct: She asked me, “What are you doing?”
  • Reported: She asked me what I was doing.

İngilizce’deki dolaylı soru yapıları hakkında daha fazla bilgi edinmek konuyu pekiştirmenize yardımcı olabilir.

6. Emir ve Rica Cümlelerinin Aktarımı (Reporting Commands/Requests)

Emir, rica, tavsiye, teklif gibi ifadeler aktarılırken genellikle ‘tell’, ‘ask’, ‘order’, ‘advise’, ‘warn’, ‘request’ gibi fiiller + nesne + ‘to’-infinitive yapısı kullanılır.

• Emir (Command):
  • Direct: The teacher said to the students, “Open your books.”
  • Reported: The teacher told the students to open their books.
• Rica (Request):
  • Direct: She said to me, “Please help me.”
  • Reported: She asked me to help her.
• Olumsuz Emir/Rica: ‘not to’-infinitive kullanılır.
  • Direct: He said, “Don’t touch it!”
  • Reported: He told/warned me not to touch it.
• Tavsiye (Advice):
  • Direct: The doctor said to him, “Stop smoking.”
  • Reported: The doctor advised him to stop smoking.
• Öneri (Suggestion): ‘suggest’ fiili farklı yapılarla kullanılır:
  • suggest + gerund (-ing hali): Direct: He said, “Let’s go to the cinema.” -> Reported: He suggested going to the cinema.
  • suggest + that + subject + (should) + base verb: Direct: She said, “You should rest.” -> Reported: She suggested that I (should) rest.

Bu yapılar genellikle fiillerin mastar (infinitive) veya isim-fiil (gerund) hallerini içerir. Gerund ve Infinitive kullanımı konusuna göz atmak, bu tür aktarımları daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır.

Diğer Aktarma Fiilleri (Other Reporting Verbs)

‘Say’, ‘tell’ ve ‘ask’ dışında, aktarılan sözün tonunu ve niyetini daha belirgin hale getiren birçok başka fiil de vardır. Bu fiiller genellikle ‘to-infinitive’, ‘gerund’ veya ‘that’ cümlecikleri ile takip edilir:

• Promise + to-infinitive: He promised to call me.
• Offer + to-infinitive: She offered to help.
• Refuse + to-infinitive: They refused to leave.
• Agree + to-infinitive: I agreed to wait.
• Warn + object + (not) to-infinitive: He warned us not to be late.
• Admit + gerund / that-clause: She admitted stealing/that she had stolen the money.
• Deny + gerund / that-clause: He denied breaking/that he had broken the window.
• Explain + that-clause: He explained that he was ill.

Sonuç

Reported Speech, İngilizce’de iletişimin temel taşlarından biridir. Başlangıçta kurallar biraz karmaşık görünse de, temel mantığı anlaşıldığında ve bol pratik yapıldığında kolayca öğrenilebilir. Unutmayın: Anahtar noktalar; aktarma fiili, zaman kaydırması (backshift), zamir değişiklikleri ve zaman/yer ifadelerindeki dönüşümlerdir. Soruları ve emirleri aktarırken cümle yapısındaki değişikliklere özellikle dikkat edin. Farklı aktarma fiillerini öğrenmek ise ifadenizi zenginleştirecektir. Bol bol örnek inceleyerek ve alıştırma yaparak Reported Speech konusundaki ustalığınızı geliştirebilirsiniz.