İngilizce Relative Clauses: İleri Seviye Sıfat Cümleleri (Whose, Where, When)

İngilizce Relative Clauses: İleri Seviye Sıfat Cümleleri (Whose, Where, When)

İngilizce öğrenirken cümlelerinizi zenginleştirmek ve daha karmaşık ifadeler kurabilmek için Relative Clauses (Sıfat Cümleleri) konusuna hakim olmak büyük önem taşır. Bu yapılar, bir isim hakkında ek bilgi vererek onu tanımlamamızı veya nitelememizi sağlar. Temel düzeyde ‘who’, ‘which’ ve ‘that’ kullanımını öğrendikten sonra, İngilizce becerilerinizi ileri seviyeye taşımak için defining (kesintili) ve non-defining (kesintisiz) yan cümleler arasındaki farkı anlamak, ayrıca ‘whose’, ‘where’ ve ‘when’ gibi ilgi zamir ve zarflarını doğru kullanmak gerekir. Bu makalede, ileri seviye Relative Clauses konusunu detaylı bir şekilde ele alacağız.

Relative Clauses hakkında daha temel bilgilere veya farklı örneklere göz atmak isterseniz, Relative Clauses Konu Anlatımı sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Relative Clauses Nedir?

Relative Clause, bir ana cümleye bağlanarak o cümledeki bir ismi (insan, hayvan, nesne, yer, zaman vb.) niteleyen veya tanımlayan yan cümledir. Türkçedeki sıfat cümlelerine benzer bir işlevi vardır. Genellikle ‘who’, ‘whom’, ‘whose’, ‘which’, ‘that’, ‘where’, ‘when’ gibi ilgi zamirleri (relative pronouns) veya ilgi zarfları (relative adverbs) ile başlarlar.

Örnek:
* The man who lives next door is a doctor. (Yan kapıda yaşayan adam doktordur.) – ‘who lives next door’ kısmı ‘the man’ ismini tanımlar.
* This is the book which I bought yesterday. (Bu, dün satın aldığım kitaptır.) – ‘which I bought yesterday’ kısmı ‘the book’ ismini tanımlar.

Defining (Kesintili) vs. Non-Defining (Kesintisiz) Relative Clauses

Relative Clauses, verdikleri bilginin cümlenin ana anlamı için ne kadar gerekli olduğuna bağlı olarak iki ana gruba ayrılır:

1. Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı / Kesintili Yan Cümleler)

Bu tür yan cümleler, bahsedilen ismin hangisi olduğunu anlamak için zorunlu olan bilgiyi verir. Bu bilgi olmadan, hangi kişi veya nesneden bahsedildiği belirsiz kalır. Defining clause’lar isimden hemen sonra gelir ve virgülle ayrılmazlar.

Özellikleri:
* Ana cümlenin anlamı için gereklidir.
* Virgülle ayrılmazlar.
* İnsanlar için ‘who’ veya ‘that’ kullanılır.
* Nesneler ve hayvanlar için ‘which’ veya ‘that’ kullanılır.
* İlgi zamiri (relative pronoun) cümlenin nesnesi konumundaysa düşürülebilir (omit edilebilir).

Örnekler:
* The student who answered the question was very smart. (Soruyu cevaplayan öğrenci çok zekiydi.) – Hangi öğrenciden bahsettiğimizi belirtmek için ‘who answered the question’ kısmı gereklidir.
* The keys that I lost were new. (Kaybettiğim anahtarlar yeniydi.) – Hangi anahtarlardan bahsettiğimizi belirtmek için ‘that I lost’ kısmı gereklidir. ‘that’ yerine ‘which’ de kullanılabilir. (The keys which I lost were new.)
* The keys I lost were new. (İlgi zamiri ‘that/which’ nesne konumunda olduğu için düşürülmüştür.)
* Do you know the woman that works at the bank? (Bankada çalışan kadını tanıyor musun?) – ‘that’ yerine ‘who’ da kullanılabilir. (Do you know the woman who works at the bank?)

2. Non-Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı Olmayan / Kesintisiz Yan Cümleler)

Bu tür yan cümleler, zaten belirli olan bir isim hakkında ekstra bilgi verir. Bu bilgi cümleden çıkarılsa bile ana cümlenin anlamı bozulmaz ve kimden veya neden bahsedildiği anlaşılır. Non-defining clause’lar virgülle ayrılır (başında ve sonunda birer virgül bulunur, cümlenin sonundaysa sadece başında virgül olur).

Özellikleri:
* Ana cümlenin anlamı için zorunlu olmayan, ek bilgi verir.
* Virgülle ayrılırlar.
* İnsanlar için sadece ‘who’ kullanılır (‘that’ kullanılmaz).
* Nesneler ve hayvanlar için sadece ‘which’ kullanılır (‘that’ kullanılmaz).
* İlgi zamiri düşürülemez.

Örnekler:
* My brother, who lives in London, is coming to visit next week. (Londra’da yaşayan erkek kardeşim, haftaya ziyarete geliyor.) – ‘My brother’ zaten belirli bir kişidir. ‘who lives in London’ kısmı ek bilgidir. Virgüllere dikkat edin.
* Istanbul, which is a historical city, attracts many tourists. (Tarihi bir şehir olan İstanbul, birçok turist çeker.) – ‘Istanbul’ zaten bellidir. ‘which is a historical city’ ek bilgidir.
* Mr. Smith, who is my English teacher, gave us a lot of homework. (İngilizce öğretmenim olan Bay Smith, bize çok ödev verdi.)

Önemli Not: Özel isimler (Istanbul, Mr. Smith, My brother gibi) genellikle zaten belirli oldukları için, onlarla kullanılan relative clause’lar çoğunlukla non-defining olur ve virgülle ayrılır.

İleri Seviye İlgi Zamirleri ve Zarfları

‘Who’ ve ‘which’ dışında kalan ve sıklıkla karıştırılan diğer yapılara göz atalım:

Whose (Aitlik Bildiren İlgi Zamiri)

‘Whose’, kendisinden önce gelen ismin (insan, hayvan, bazen nesne) kime veya neye ait olduğunu belirtmek için kullanılır. Türkçeye genellikle “…-nın/-nin …-sı/-si” şeklinde çevrilir. Hem defining hem de non-defining clause’larda kullanılabilir.

* Defining: I know a girl whose father is a famous actor. (Babası ünlü bir aktör olan bir kız tanıyorum.) – Hangi kız?
* Defining: The house whose roof is red belongs to my uncle. (Çatısı kırmızı olan ev amcama ait.) – Hangi ev?
* Non-Defining: Sarah, whose car was stolen last week, is very upset. (Geçen hafta arabası çalınan Sarah, çok üzgün.) – Sarah zaten belirli.
* Non-Defining: This is my friend, whose brother you met yesterday. (Bu benim arkadaşım, dün kardeşiyle tanışmıştın.)

Where (Yer Bildiren İlgi Zarfı)

‘Where’, kendisinden önceki ismin bir yer olduğunu belirtir ve o yerde gerçekleşen bir eylemi veya durumu anlatır. Genellikle ‘in which’, ‘at which’, ‘on which’ gibi ‘preposition + which’ yapısının yerine kullanılır.

* Defining: This is the city where I was born. (Bu doğduğum şehir.) ( = …the city in which I was born.)
* Defining: The hotel where we stayed was very comfortable. (Kaldığımız otel çok konforluydu.) ( = …the hotel at which / in which we stayed.)
* Non-Defining: Paris, where my sister lives, is beautiful in the spring. (Kız kardeşimin yaşadığı Paris, ilkbaharda güzeldir.) ( = Paris, in which my sister lives…)
* Non-Defining: We visited the museum, where we saw ancient artifacts. (Antik eserleri gördüğümüz müzeyi ziyaret ettik.)

When (Zaman Bildiren İlgi Zarfı)

‘When’, kendisinden önceki ismin bir zaman ifadesi (year, day, time, moment vb.) olduğunu belirtir ve o zamanda gerçekleşen bir olayı anlatır. Genellikle ‘on which’, ‘in which’, ‘at which’ gibi ‘preposition + which’ yapısının yerine kullanılır. ‘When’ kullanımı ve zaman bağlaçları hakkında daha fazla bilgi için When ve While Kullanımı başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

* Defining: I remember the day when we first met. (İlk tanıştığımız günü hatırlıyorum.) ( = …the day on which we first met.)
* Defining: 1999 was the year when my brother was born. (1999, erkek kardeşimin doğduğu yıldı.) ( = …the year in which my brother was born.)
* Non-Defining: I will never forget last summer, when we travelled across Europe. (Avrupa’yı baştan başa gezdiğimiz geçen yazı asla unutmayacağım.)
* Non-Defining: Come visit us in July, when the weather is usually warm. (Havanın genellikle sıcak olduğu Temmuz’da bizi ziyarete gel.)

Özet ve İpuçları

* Defining Clause’lar: Hangi kişi/nesneden bahsedildiğini açıklamak için zorunludur, virgül kullanılmaz. ‘who’, ‘which’, ‘that’, ‘whose’, ‘where’, ‘when’ kullanılabilir. Nesne zamirleri (object pronouns) düşürülebilir.
* Non-Defining Clause’lar: Zaten bilinen bir kişi/nesne hakkında ekstra bilgi verir, virgülle ayrılır. ‘who’, ‘which’, ‘whose’, ‘where’, ‘when’ kullanılabilir (‘that’ kullanılmaz). Zamirler düşürülemez.
* Whose: Aitlik belirtir.
* Where: Yer belirtir (preposition + which yerine).
* When: Zaman belirtir (preposition + which yerine).

Relative clauses, İngilizce’deki en önemli İngilizce gramer konuları arasında yer alır ve akıcı konuşma ve yazma için kritik öneme sahiptir. Bu yapıları doğru kullanarak cümlelerinizi daha net, bilgilendirici ve profesyonel hale getirebilirsiniz. Bol bol pratik yaparak ve farklı örnekler inceleyerek bu konudaki ustalığınızı artırabilirsiniz.